Havacılıkta Meteoroloji?

!!! Burda bahsedilen başlıklar sonrasında daha detaylı olarak incelenecek ve daha profesyonel operasyonel şekilde analiz edilcektir. !!!

Pilotlar Hava Durumuna Nasıl Bakar, Nasıl Okur, Nasıl Karar Verir?

Havacılıkta hava durumu, “iyi” veya “kötü” olarak sınıflandırılmaz.
Hava durumu yönetilebilir ya da yönetilemez olarak değerlendirilir.

✈️ Bir pilot için kritik soru şudur:
“Bu hava koşullarıyla uçağımı, ekibimi ve operasyonu güvenle yönetebilir miyim?”

Bulutlar, türbülans ve hava olayları bu kararın merkezindedir.

1️⃣ Havacılıkta Bulutlar Neden Sadece Görsel Bir Olay Değildir?

Meteorolojide bulut:

Nem
Yoğuşma
Dikey hareket

demektir.

Ama havacılıkta bulut:

Türbülans
Icing
Görüş kaybı
Performans düşüşü
Radar yanıltıcılığı

demektir.

🧠 Bu yüzden pilotlar bulutlara estetik değil, operasyonel risk olarak bakar.

2️⃣ Bulut Türleri – Pilot Gözüyle Kısa ve Net

Bu yazıda bulutları meteorolojik detaylara boğmadan, uçuşa etkileriyle ele alıyoruz.

🔹 Stratus / Layer Clouds

Genellikle stabil
Uzun süreli IMC
Icing riski (özellikle -5°C ile -15°C arası)

🔹 Cumulus

Lokal dikey hareket
Hafif–orta türbülans
Büyüme eğilimi varsa dikkat

🔹 Cumulonimbus (CB)

Tek başına bir sistemdir
Şiddetli türbülans
Wind shear
Icing + hail
Lightning

⚠️ CB konusu bu yazıda tanıtım seviyesinde bırakılacaktır.
Detaylı CB analizi ayrı bir yazıda ele alınacaktır.

3️⃣ Türbülans: Bulutlarla Görünür, Bulutsuz da Olabilir

Türbülans:

Bulutların sonucu olabilir
Ama her zaman bulutla birlikte olmak zorunda değildir

Bu yazıda türbülansa hafifçe değiniyoruz, çünkü:

📌 UZMAN NOTU – PROVIA.SPACE

Türbülans, tek başına derinlemesine incelenmesi gereken bir konudur.
Bu nedenle ayrı ve detaylı bir yazıda ele alınacaktır.

Şimdilik bilinmesi gereken:

CB yakınında her zaman türbülans vardır
Dağ dalgası → clear air turbulence
Jet stream çevresi → görünmez risk

4️⃣ Operasyonel Hava Durumu Dokümanları: Pilot Ne Okur?

Bir pilot hava durumuna tek bir kaynakla bakmaz.
Karar, birden fazla verinin birlikte yorumlanmasıyla verilir.

🔹 METAR – “Şu an ne oluyor?”

Mevcut hava durumu
Bulut tabanı
Görüş
Rüzgâr

📌 Kalkış için kritik:

Ceiling
Visibility
Crosswind

🔹 TAF – “Birazdan ne olabilir?”

Trend
Zaman aralıkları
Geçici bozulmalar (TEMPO / PROB)

📌 Pilot burada şunu sorar:

“Kalkışı şimdi mi yapmalıyım, yoksa beklemeli miyim?”

🔹 SIGMET – “Ciddiye al”

SIGMET varsa:

Şiddetli türbülans
CB hatları
Icing
Volkanik kül

⚠️ SIGMET yorumlanmaz, dikkate alınır.

5️⃣ Pilotlar Kalkış Öncesi Hava Durumunu Nasıl Yorumlar?

Kalkış öncesi pilot:

“Yasal mı?” diye bakmaz sadece
“Mantıklı mı?” diye bakar

Tipik sorular:

Bulut tabanı kalkış sonrası güvenli tırmanışa izin veriyor mu?
Türbülans, kalkış performansını etkiler mi?
Rüzgâr değişimi bekleniyor mu?
Alternatif planım var mı?

🧠 Bu noktada CRM ve ADM devreye girer.

6️⃣ Hava Durumunun Performans Hesaplarına Etkisi

Hava durumu, performansı doğrudan etkiler:

🔹 Yoğunluk irtifası

Sıcak hava → düşük performans

🔹 Rüzgâr

Headwind → kalkış mesafesi avantajı
Tailwind → ciddi risk

🔹 Türbülans & wind shear

Kalkış/inişte enerji yönetimi zorlaşır

✈️ Performans hesabı sadece rakam değil,
hava koşullarının davranışını anlamaktır.

📌 Görsel referans:
– Performans + hava durumu etkileşim şeması

✈️ Provia.space Notu

Hava durumu bilgisi:

Ezberlenmez
Yorumlanır

🧠 İyi pilot, havayı bilen değil;
havayı doğru okuyandır.